Кітаец Валянцін, які свабодна размаўляе па-беларуску, у сумесным відэа з Таварыствам беларускай мовы расказаў, чаму замежнікам няпроста вывучаць беларускую. CityDog.io расказвае падрабязнасці.
Чаму беларуская мова цяжка даецца замежнікам?
У роліку ў інстаграме Валянцін жартам параўнаў вывучэнне беларускага меснага склону з выпрабаваннем з серыяла «Гульня ў кальмара».
Паводле яго, адна з самых складаных тэм для замежнікаў – гэта менавіта месны склон. Калі ў рускай мове ёсць тры асноўныя канчаткі, то ў беларускай іх пяць. Таму, жартуе блогер, калі трэба выпадкова паставіць слова ў месным склоне, то «шанцаў на выжыванне» ў беларускамоўнай версіі толькі 20%.
Далей Валянцін тлумачыць асноўнае правіла: пасля цвёрдых зычных звычайна пішацца е, пасля мяккіх – і, пасля ж, ч, ш, дж, ц, р – ы, а пасля к, г, х – у.
Але на гэтым складанасці не заканчваюцца. Перад канчаткам е могуць змяняцца апошнія зычныя: напрыклад, д пераходзіць у дз, а т – у ц. Акрамя таго, пасля г і х таксама можа з’яўляцца е, пры гэтым г змяняецца на з, а х – на с.
Ёсць і яшчэ адно правіла, на якое звяртае ўвагу Валянцін: трэба памятаць, пра каго або пра што ідзе гаворка. Напрыклад, формы будуць адрознівацца ў словазлучэннях «аб мужу» і «аб плацяжы», «аб чытачу», «аб гледачу» і «аб мячы».
Чаму гэты кітаец пачаў вучыць беларускую?
У іншым відэа, апублікаваным у акаўнце @tbm.blr, Валянцін расказваў, што пачаў вывучаць беларускую мову ў 2019 годзе. Тады ў яго кітайскім універсітэце адкрыўся факультэт беларускай мовы, і ён запісаўся на заняткі проста з цікаўнасці.
На той момант Беларусь была для яго «маленькім кавалкам на мапе свету», а пра саму краіну ён амаль нічога не ведаў.
Паводле Валянціна, у яго няма беларускіх каранёў і ён не шукаў сваіх продкаў праз мову. Аднак з часам вывучэнне беларускай адкрыла для яго «новы сусвет».
Асаблівую ролю ў гэтым адыграў раман Уладзіміра Караткевіча «Дзікае паляванне караля Стаха». Пасля яго прачытання ён убачыў Беларусь не толькі праз савецкія стэрэатыпы, але як краіну з уласнай гісторыяй, культурай, замкамі і багатай вуснай спадчынай.
Хто яшчэ з замежнікаў здолеў вывучыць беларускую мову?
CityDog.io таксама расказваў пра іспанку Анхелу Эспіносу, якая вывучыла беларускую мову і выдала на ёй пяць паэтычных зборнікаў.
Да 15 гадоў Анхела нават не ведала, што існуе Беларусь і беларуская мова. Але ў старэйшых класах яна атрымала стыпендыю і паехала ў ЗША па праграме міжкультурнага абмену.
Там яе зацікавілі славянскія мовы, яна скончыла бакалаўрыят па славянскай філалогіі ў Гранадскім універсітэце ў Іспаніі і працягнула навучанне ў Варшаве.
– Напачатку сябры-беларусы мне казалі, што неабавязкова валодаць беларускай мовай – усе размаўляюць па-руску і, калі я яе вывучу, буду ўсё разумець.
У 2010 годзе Анхела напісала тэкст пра падзеі ў Беларусі і перамагла ў конкурсе. На ўручэнне прэміі яе запрасілі ў Варшаву – менавіта там яна ўпершыню трапіла ў беларускамоўнае асяроддзе.
– І тады я цвёрда вырашыла, што калі мне настолькі падабаецца Беларусь, калі мне важна ведаць пра працэсы, якія там адбываюцца, то абавязкова авалодаць беларускай мовай. Гэта было лагічна – чаму я буду размаўляць па-руску, калі эліта размаўляе на беларускай? А я ж хачу быць з элітай!
Што думаюць беларусы?
Пад відэа кітайца пра складаныя правілы беларускай мовы некаторыя беларусы ў каментарыях прызналіся, што таксама часам здзяйсняюць у іх памылкі. Яшчэ многія пахвалілі блогера за яго веды і навыкі.
«У гэтых правілах нават я блытаюся, хаця больш за палову жыцця размаўляю па-беларуску. Вялікая павага замежніку, які здолеў гэта ўсё вывучыць!» – падзялілася nadzejamarozava.
«Цудоўна размаўляеце, а яшчэ ў вас файнае пачуццё гумару», – пахваліла maryia_k84.
«Здымаю капялюш. Узровень валодання мовай – носьбіт. Нават вымаўленне без агрэхаў», – напісала titenok_olga.
«Неверагодна! Мне падаецца, што для кітайца вывучыць беларускую мову, ды яшчэ на такім узроўні, проста немагчыма. Я не кажу пра словы, дастаткова аднаго вымаўлення гукаў, якія нават у рускамоўных не атрымліваюцца. Калісьці расейскі Мулявін навучыў беларусаў спяваць свае песні. Можа, хоць цяпер кітаец навучыць размаўляць на сваёй мове?» – падзяліўся меркаваннем aleksandr208746.
«Вялікая павага да вашай працы! Большасць беларусаў увогуле не ведаюць сваёй мовы! Я размаўляю беларускай не па правілах, а па “моўнай інтуіцыі”! Уяўляю, як складана вам! Дзякуй за павагу да нашай мовы і культуры!» – падзякавала marusya16.10.
«Гэта самае незвычайнае і цудоўнае, што я бачыла ў апошні час на беларускай мове! Вельмі прыемна чуць такое валоданне маёй роднай мовай», – напісала tati.skochko.
Перадрук матэрыялаў CityDog.io магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Падрабязнасці тут.